|
سدها از سازه هاي عظيمي هستند که انسان براي تامين
آب مورد نياز خود آن را بنا ميکند. سازه هاي سد ها
توام با اعمال تنش هاي بسيار بالا بر روي
فونداسيون خود ميباشند. بنابراين قبلا از آنکه اين
سازه ي عظيم بر روي زمين ساخته شود، نيازمند
مطالعات دقيقي براي يافتن فونداسيون مناسب آن
ميباشيم. چرا که تغيير شکلهاي کوچک و نامتقارن در
فونداسيون ميتواند سازه ي سد را با خطر شکست مواجه
نمايد. شکست سد هم ميتواند خسارتهاي جاني و مالي
فراواني را به همراه داشته باشد. بنابراين نقش
آزمايشهاي مکانيک سنگي، دوام و پايداري آنها واضح
ميباشد. در چنين مواردي نه تنها بايد گسلهاي فعال
در نظر گرفته شود بلکه ويژگيهاي مکانيکي توده
سنگها نيز بايد بخوبي مشخص گردد.

از طرفي ديگر بررسي پايداري شيب هاي طرفين درياچه
سد و امکان ايجاد لغزش ديواره مخزن به داخل آب نيز
بايد بسيار دقيق بررسي گردد. به عنوان مثال
ميتوان از حادثه ي فجيع سد Vajant در ايتاليا نام
برد که در اثر لغزش قسمتي از ديواره ي مخزن به
داخل سد و طغيان آب حاصل از آن، بيش از 2500 نفر
از اهالي منطقه جان خود را از دست داند. بنابراين
بايد با ابزاربندي هاي ممکن رفتار آنها و نيز
فونداسيون سد بعد از ساخت سد نيز مانيتور گردد. از
طرفي ديگر انتخاب نوع مواد کاربردي در انواع سد
ها، مواد تزريقي و تحکيمي، مواد لازم با استحکام
کافي و قابل قبول براي پايداري و نفوذناپذيري
قسمتهاي مختلف سد، سنگريزه هاي لازم براي بتن و
فيلترهاي سنگ از وظايف مهندسين مکانيک سنگ است. |