رشته زمين شناسي در زمينه پيدايش زمين، تاريخ زمين شناسي، شكل و ابعاد زمين، مشخصات فيزيكي و شيميايي زمين و مواد تشكيل دهنده آن، بررسي عواملي كه در شكل زمين دخيل هستند و... مطالعه و بررسي مي كند.

آشنايي با خاصيت هاي فيزيكي مواد درون زمين در شناسايي زلزله و وقوع آن مؤثر است و آشنايي با خاصيت هاي شيميايي سنگ ها به شناسايي و استحصار مواد استراتژيكي موجود در مواد پرارزش، كمك مي کند. همچنين آشنايي با سنگ هاي موجود در پوسته زمين و خواص فيزيكي آنها در فعاليتهاي عمراني همچون سدسازي، راه سازي، تونل سازي و ... داراي اهميت است.

زمين شناسي مهندسي: اين گرايش ضمن بررسي تاثير «محيط زمين شناسي» بر سازه‌هاي مهندسي، راه‌حل هاي مناسبي جهت کاهش يا برطرف نمودن خطرات احتمالي ارائه مي‌دهد. زمين شناسي مهندسي توسط روش هاي اکتشافي متنوع، تاثير محيط زمين شناسي اطراف را بر سازه مهندسي يا پروژه  عمراني تعيين مي کند. همچنين نقش احداث سازه را در تحريک و تغيير رفتار زمين مشخص مي سازد.

زمين شناسي ساختماني: هر کسي که با زمين شناسي سر و کار داشته باشد، تشخيص مي‌دهد که پوسته زمين در طي تاريخ زمين شناسي يک واحد ثابت و غير متغيري نبوده است بلکه به کرات در برابر عوامل داخلي و خارجي در آن تغيير شکل ايجاد شده است. به طور کلي زمين شناسي ساختماني و تکتونيک ، درباره ساخت هاي مختلف سنگ هاي تشکيل دهنده پوسته زمين، چگونگي تشکيل و ارتباط آنها با عوامل داخلي زمين بحث مي‌کند.

زمين شناسي نفت: زمين شناسي نفت از زير شاخه هاي علم زمين شناسي مي باشد که به بررسي عوامل و شرايط مرتبط با تشکيل ذخاير هيدروکربني مي پردازد. اين بخش شامل بررسي عوامل و پارامترهاي مرتبط در تشکيل نفت و گاز، مهاجرت و عوامل دخيل در آن، سنگ مخزن، انواع آن و پارامترهاي مرتبط با سنگ مخزن، سنگ پوشش و در نهايت به بررسي جايگاه نفت و گاز در زمين شناسي ايران و تشکيل نفت و گاز در مناطق مختلف و عوامل موثر در آن پرداخته شده است.

چينه و فسيل شناسي: مطالعات چينه شناسي از يک طرف مبتني بر شناخت توالي طبقات رسوبي در زمان هاي مختلف زمين شناسي به منظور پي بردن به تاريخ حوادث زمين و تکامل موجودات بوده ، از طرف ديگر تغييرات جانبي رخساره‌ها در مکان هاي مختلف را بررسي مي‌نمايد که به وسيله آن با وضع جغرافيايي گذشته زمين در هر زمان آشنا مي‌شويم.

سنگ شناسي يا پترولوژي: پترولوژي يا سنگ شناسي علم مطالعه سنگ ها است. اين علم به مطالعه انواع مختلف اتفاقاتي که از ابتدا براي منشا سنگ افتاده مي پردازد و روابط فرايندهاي زمين شناسي و تاريخچه آن را مورد بررسي قرار مي دهد. سنگ شناسي همچنين بخش اصلي مطالعات زمين شناسي، عملکرد آنها و تاريخچه و پيدايش سنگ ها و نحوه اکتشاف آنها را نشان مي دهد.

زمين شناسي اقتصادي: شاخه‌اي از علم زمين شناسي است که پيرامون شرايط تشکيل مواد معدني ، مورفولوژي و ريخت شناسي آنها ، بافت و ساخت آنها ، عوامل کنترل کننده پراکندگي مواد معدني ، توجيه فني و اقتصادي آنها و با لاخره تقسيم بندي ژنتيکي مواد معدني بحث مي‌کند. در رسيدن به اهداف فوق ، روش هاي مختلف تجزيه مواد معدني ، روش هاي ژئوفيزيکي و ژئوشيميايي و فرآوري مواد انجام مي‌گيرد. همچنين در انجام پروژه‌هاي مختلف اکتشافي بايد به مسائل زيست محيطي نيز دقت لازم را مبذول داشت.