نهج البلاغه، مجموعه اي از خطبه ها، نامه ها و سخنان كوتاه امام علي(ع) است كه نمايانگر گوشه اي از انديشه بلند و آسماني حضرت علي است از يك هزار سال پيش به صورت كتابي جاودانه در اختيار جهان و جهانيان قرار گرفته و دنيا را ا تحسين وحيرت روبرو كرده است. اين كتاب گرانبها که توسط سيد رضي جمع آوري شده است  شامل ۲۴۲ خطبه و ۷۹ نامه و ۴۸۹ كلمه كوتاه و حكمت آميز از سخنان گهر بار  اميرالمؤمنين (ع) است.

محمد بن ابي احمد، کنيه اش ابوالحسن و ملقب به "رضي" و مشهور به "سيد رضي" و شريف رضي از علماي بزرگ شيعه و از شعراي بزرگ زمان خود و برادر والا گهر "سيد مرتضي" علم الهدي است که در سال 359 هـ ق در بغداد متولد شد.

نسب او با پنج واسطه به امام موسي بن جعفر عليه السلام مي رسد. در زهد و تقوي و ورع، در کمال نفس، در علم و ادب، وثاقت و علو همت و فنون شعري و علوم قرآني و.... دانشمند زمان و متبحر و يگانه دوران بود. حدود ده سالگي، شعر گفتن را شروع کرد و در هر موضوعي که مي خواست، شعري در نهايت بلاغت مي سرود.

شدت هوش و استعدادش آنچنان بود که "نحو" را قبل از ده سالگي از "ابن السيرافي نحوي" ياد گرفت. يکي از اساتيدش "شيخ مفيد" مي باشد. اين عالم بزرگوار، در سال 404 هـ ق، در بغداد، در سن 45 سالگي دار فاني را وداع کرد. مزار شريف وي، در محله کرخ بغداد واقع مي باشد.

سخنان آنحضرت در اين کتاب بر مدار سه اصل است:
باب اول: خطبه ها و اوامر
باب دوم: نامه ها و رسائل و وصايا
باب سوم: کلمات قصار، حکمت آميز و مواعظ