بدن انسان حاوي 500 گرم فسفر است كه در حدود 85% آن در استخوان به صورت فسفات كلسيم و هيدروكسي آپاتيت است. باقيمانده آن در سلول‌ها و مايع خارج سلولي به صورت يون فسفات غير معدني, فسفوليپيد, فسفو پروتئين واسترهاي آلي فسفري است. بيشتر فسفر به شكل فسفات است و فسفر عنصري در بدن يافت نمي‌شود. فسفات, جزء اصلي تشكيل دهنده اسيد نوكلئيك و غشاي سلولي بوده و براي انجام واكنش‌هاي توليد انرژي در سلول‌ها لازم است. اين عنصر در تنظيم كلسيم بافتي, حفظ تعادل اسيد و باز و دفع كليوي يون هيدروژن نقش مهمي ايفا مي‌كند.

◄   جذب:
فسفات فقط از طريق روده كوچك و با استفاده از انتقال فعال وابسته به سديم و در غلظت بالا از طريق انتقال غيرفعّال جذب مي‌شود. ويتامين D جذب فسفات را از طريق مكانيسم جداگانه اي از مكانيسم انتقال كلسيم, افزايش مي‌دهد. بنابراين, در كمبود ويتامين D با كاهش دسترسي به 1 و 25 ـ دي هيدروكسي كوله كسيفرول جذب فسفر و كلسيم كاهش مي‌يابد. 90-85% فسفر شير مادر توسط شيرخوار جذب مي‌شود. هنگامي كه نوزاد با شير گاو كه فسفر آن 7 برابر فسفر شير انسان است, تغذيه شود, جذب روده اي فسفر به 70-65% كاهش مي‌يابد. در كودكان بزرگتر و بالغين كه در حدود 1500-1000 ميلي گرم فسفر دريافت مي‌كنند, ميزان جذب 60-50% است. مصرف آنتي اسيدهاي حاوي آلومينيوم جذب آن را كاهش مي‌دهد. فسفر موجود در اسيد فيتيك كه در سبوس غلات وجود دارد, قابل دسترسي و جذب نيست.

◄   متابوليسم و دفع :
فسفات در پلاسما و مايع خارجي سلولي, غشاي سلولي و مايع داخل سلولي يافت مي‌شود. غلظت سرمي فسفات در كودكان بيشتر از بزرگسالان است. غلظت بالاي فسفات در دوران رشد براي رشد استخوان و غضروف اهميّت ويژه اي دارد. فسفات جذب شده در ادرار دفع مي‌شود و تحت تنظيم هورمون پاراتيروئيد قرار دارد. بيشتر فسفات پلاسما (80%) به حالت يوني است.

◄   RDA و تداخلات مواد مغذي :
RDA فسفر بر حسب ميلي گرم در روز مشابه كلسيم است (به جز نوزادان). در نتيجه, نسبت كلسيم به فسفر عدد يك است. مداركي وجود دارد كه نشان مي‌دهد نسبت مناسب كلسيم به فسفر در كودكان 5/1 است. دريافت بيشتر فسفر نسبت به كلسيم, مخصوصاً زماني كه دريافت كلسيم پايين است, منجر به كاهش جذب كلسيم و بروز كمبود آن مي‌شود.

◄   منابع غذايي:
فسفر به مقدار زياد در مواد غذايي وجود دارد. بيشتر غذاهاي دريايي, مغزها, غلات, حبوبات و پنير, منبع خوب فسفر هستند (1000 تا 1200 ميلي گرم در 100 گرم ماده غذايي). بيشتر سبزي‌هاي برگ سبز, كلم, باميه, سيب زميني و شير حاوي مقادير كمي فسفر هستند (mg100-50 در 100 گرم ماده غذايي).

◄   ارزيابي وضعيت تغذيه اي:
اساسا ارزيابي وضعيت فسفر, محدود به اندازه گيري سطح سرمي آن است. تفسير ميزان فسفر سرم از ديدگاه تغذيه اي, مشكل است. زيرا عوامل بسياري بر آن موثرند. در بيماران بستري, كاهش سطح سرمي اغلب به علّت تزريق سريع داخل وريدي اتفاق مي‌افتد. در بيماران سرپايي, هيپوفسفاتمي در اثر استفاده مزمن از آنتي اسيدهاي حاوي آلومينيوم ناشي مي‌شود. ساير علل, عبارتند از: اعتياد به الكل, راشيتيسم, هيپرپاراتيروئيدي, اسپرو و درمان با انسولين.
هيپوفسفاتمي نياز به تشخيص و درمان سريع دارد. فسفر بالاي سرم ممكن است در موارد هيپوتيروئيديسم, بيماري‌هاي كليه, ديابت و در بهبود شكستگي‌ها ديده شود. سطح متوسط فسفات سرم بالغين حدود mg/dl5/3 است (mg/dl4-5/2) مقادير بالاتر فسفات سرم در نوزادان نارس mg/dl 9/7 و نوزادان رسيده mg/dl 1/6 است. در حالي كه مقادير آن براي كودكان 10-1 ساله پايين است (mg/dl 6/4). در شرايط طبيعي سطح ادراري فسفر, نشان دهنده دريافت غذايي آن است.

◄   علائم, نشانه ها و درمان كمبود فسفر:
فسفر در غذاهاي گوناگوني وجود دارد. در نتيجه, كمبود آن بسيار نادر است. با اين حال, هيپوفسفاتمي كليوي در افرادي كه اختلال عملكرد توبول كليه دارند اتفاق مي‌افتد و در نتيجه, بازجذب توبولي فسفات آن‌ها كاهش مي‌يابد. سندرم فانكوني ممكن است منجر به هيپوفسفاتمي‌شود. مهمترين تظاهرات هيپوفسفاتمي اوّليه مزمن, عقب افتادگي رشد, تغيير شكل اسكلتي و دردهاي استخواني ناشي از نقص آهكي شدن استخوان است.

كاهش فسفات منجر به كاهش غلظت اسيد فسفريك آلي داخل سلولي مي‌شود كه شامل ATP, 2 و 3 دي فسفوگليسريك در گلبول‌هاي قرمز و ATP در ماهيچه است. تداخل هموگلوبين با 2 و 3 دي فسفوگليسرات منجر به آزاد شدن اكسيژن از اكسي هموگلوبين مي‌شود كه در هيپوفسفاتمي‌كاهش مي‌يابد و منجر به هيپوكسي بافتي مي‌شود. تخليه فسفات, ميزان هموليز گلبول‌هاي قرمز را افزايش مي‌دهد كه منجر به ضعف شديد ماهيچه اي وافتالموپلژي (يا فلج چشمي) مي‌شود. همچنين عملكرد گرانولوسيت‌هاي فاگوسيتي را كاهش مي‌دهد. هيپوفسفاتمي بويژه در گرسنگي شديد, معتادان به الكل بعد از تغذيه مجدد و كتواسيدوز ديابتي بعد از درمان با انسولين و گلوكز و در بيماراني كه غلظت بالايي از گلوكز داخل وريدي دريافت مي‌كنند, اتفاق مي‌افتد. در مطالعات انساني هنگامي كه سطح سرمي فسفر به كمتر از mg/dl 1 (mmol/L 3/0) برسد, علائمي مثل ضعف, بي‌اشتهايي رواني, ناتواني و درد استخوان, نمايان مي‌شود.

◄   استفاده از دوزهاي بالا و اثرات آن :
فسفر خواص درماني كمي دارد؛ هرچند كه ممكن است نقش مهمي در درمان سندرم كمبود فسفات داشته باشد. از فسفات سديم براي كاهش هيپركلسمي استفاده مي‌شود. افزايش نمك‌هاي فسفاتي ممكن است سبب اسهال شود. از تركيبات فسفري براي اسيدي كردن ادرار و در هنگام مصرف آنتي‌اسيدها نيز استفاده مي‌شود.