|
ورزش واليبال درسال 1895 ميلادي مطابق با سال 1274
شمسي يعني چهار سال پس از پيدايش بسکتبال توسط
ويليام جي مرگان (
متولد سال 1870 در شهر نيويورک William G. Morgan )
معلم ورزش کالج هوليوک آمريکا ابداع شد.
اين ورزش درابتدا
مينتونت
نام گذاري شد !!! ؟
اما از آنجا که اين ورزش در دو طرف يک تور بلند
بين دو تيم و بر مبناي ردوبدل کردن توپ از روي تور
انجام ميپذيرفت، دکتر هايسند از کالج اسپرينگ
فيلد آن را
واليبال
ناميد.
در سال 1896 اولين مسابقه واليبال در حضور
تماشاگران انجام شد. در آن بازي تاريخي، وقت و
زمين و تعداد بازيکنان محدود نبود. طرز زدن توپ هم
آزاد بود و بازيکنان مي توانستند هر طور که
ميتوانند توپ را بزنند و حتي آنرا بگيرند و بعد
پاس بدهند. اين شکل از مسابقات واليبال به قدري
براي مردم جالب بود که به سرعت گسترش يافت. در سال
1912 اولين مسابقه قهرماني در سطح ايالات متحده
برگزار شد تا برترين تيم واليبال اين کشور تعيين
شود. شش سال بعد اولين انجمن واليبال ايالات متحده
تأسيس شد.
◄
سير تحول قوانين ورزش واليبال:
نخستين بازيها و مسابقات واليبال در سالنهاي ورزشي
و با توپ بسکتبال بر روي تور تنيس انجام ميگرفت. اين
ورزش تا سال 1900 توپ مخصوصي براي خود نداشت و با
هر توپي - از جمله توپ بسکتبال - آنرا بازي مي
کردند. هدف هر تيم آن بود که توپ را در زمين حريف
به زمين بيندازند و در اين راه ممکن بود هر چند
بار توپ را در دست ياران خودي بچرخانند. در سال
1912 امتيازهاي هر گيم به 21 ثابت شد و
ارتفاع تور
بالاتر رفت.
شايد تعجب کنيد اما فيليپيني ها اولين قوانين مدون
براي اين بازي را در سال 1916 تهيه کرند و به
دنبال آن در سال 1928 اتحاديه واليبال ايالات
متحده تشکيل شد و به وضع قوانين اين ورزش اقدام
کرد.
• 1900
: امتيازهاي هر گيم 21 تعيين شد
• 1912
: سيستم چرخش به تصويب رسيد.
• 1912
: اولين مسابقه قهرماني
در سطح ايالات متحده
• 1917
: امتيازهاي هر گيم از 21 به 15 تغيير کرد.
• 1918
: تعداد بازيکنان هر طرف زمين 6 نقر شدند
• 1922
: اولين دوره رسمي مسابقات در بروکلين با حضور 27
تيم از 11 ايالت آمريکا برگزار شد.
• 1923
: اندازه زمين بازي 9×18 متر تعيين شد.
• 1930
: اولين بازي واليبال ساحلي دو نفره انجام شد.
• 1947
: فدراسيون بين المللي واليبال بنام Federation
Internationale De Volley-Ball با اختصار FIVB
تشکيل شد.
• 1948
: اولين دوره مسابقات رسمي واليبال ساحلي انجام
شد.
• 1949
: اولين دوره مسابقات جهاني واليبال در شهر پراگ
چک اسلواکي برگزار شد.
• 1964
: واليبال براي اولين بار به جمع بازي هاي المپيک
در ژاپن پيوست.
• 1987
: FIVB واليبال ساحلي را نيز به مجموعه مسابقات
جهاني ورزشهاي مختلف اضافه کرد.
• 1996
: واليبال ساحلي دو نفره نيز بعنوان ورزش رسمي
المپيک شناخته شد.
به مرور در سال هاي بعد، قوانين فراواني براي اين
بازي وضع شد و در بسياري از قوانين قبلي نيز
تغييراتي حاصل گشت که هنوزهم اين تغييرات
(سال2000) ادامه دارد و هر چهار سال يک بار در
کنگره بين المللي واليبال تغييراتي در قوانين بازي
به تصويب مي رسد و در آخرين کنگره جهاني که درسال
1998 ميلادي (1377 شمسي) هم زمان با برگزاري
چهاردهمين دوره مسابقات واليبال جهاني مردان و
سيزدهمين دروه زنان در ژاپن برگزار شد با تصويب و
تغيير قوانين مانند روش امتياز گيري با برد رالي،
امتيازات 25 براي ست هاي اول، دوم، سوم و چهارم و
امتيازات 15 براي ست پنجم و همچنين تصويب بازيکن
دفاعي ليبرو، به کار بردن روش جديد دگرگوني و
هيجان فراواني دربازي واليبال به وجود آورده است.
◄
تشکيل فدراسيون بين المللي واليبال:
در سال 1900 ميلادي کانادا به عنوان اولين کشور
خارجي از واليبال استقبال نمود. بازي واليبال در پايان
سال 1900 به هندوستان و در سال هاي 1905 به کوبا،
1909 به پورتريکو، 1910 به فيليپين، 1912 به
اوروگوئه، 1913 به چين و 1917 به ژاپن و به تدريج
ازسال 1914 به بعد توسط سربازان قواي آمريکا و
مستشاران و اشخاص ديگر به کشورهاي اروپائي از قبيل
فرانسه، چکسلواکي، لهستان، شوروي و بلغارستان و
ساير کشورهاي اروپائي معرفي شد و تعميم يافت.
کشورهاي فرانسه، چکسلواکي و لهستان پس از تشکيل
فدراسيون ملّي مصمم شدند که با کمک کشورهاي ديگر
فدراسيون بين المللي را تأسيس نمايند و در سال
1936 بينگام بازي هاي المپيک در برلين آلمان در
اين زمينه فعاليت زيادي نمودند ولي با آغاز جنگ
بين المللي دوّم و طغيان آن در اروپا اقدامات آنان
متوقف شد.
به طور کلّي تغييرات و پيشرفت واليبال را ميتوان
به سه دوره تقسيم نمود:
»»
دوره اوّل ازسال آغاز تا سال 1918
»»
دوره دوّم ازسال 1919 تا سال 1946
»»
دوره سوّم از سال 1947 به بعد که تغييرات و پيشرفت
اساسي واليبال در دوره سوم صورت پذيرفته است.
پس از جنگ بين المللي دوّم، فعاليت هاي فراوان
براي حرکت جديد به واليبا ل مجدداً آغاز شد و
اولين مسابقه بين المللي درقاره اروپا بين دو کشور
فرانسه و چکسلواکي در شهر پاريس برگزار گرديد.
پيگيري براي تأسيس فدراسيون بين المللي واليبال
ادامه يافت. مذاکرات بين سه کشور فرانسه، چک و
لهستان منتج به موافقت در جهت تشکيل کنگره ويژه
براي تأسيس اتحاديه بين المللي واليبال گرديد.
سرانجام در تاريخ آوريل 1947 کنگره اي با شرکت
نمايندگان چهارده کشور از سراسر جهان در پاريس
برگزار و فدراسيون بين المللي واليبال (F.I.V.B
) تأسيس گرديد که اين فدراسيون در پاريس تشکيل شد
و آقاي پل ليبود از کشور فرانسه به عنوان اولين
رئيس فدراسيون بين المللي واليبال انتخاب شد.
به زودي کشورهاي زيادي درخواست عضويت خود را براي
پيوستن به فدراسيون بين المللي اعلام نمودند که
امروز اين فدراسيون حدود 217 کشور عضو دارد (سال
2000) و بيش از 200 ميليون نفر از مردم جهان
واليبال بازي مي کنند. اولين رئيس انتخابي
فدراسيون بين المللي واليبال آقاي پل ليبود از
کشور فرانسه تا سال 1984 (يعني 37 سال تمام) رياست
فدراسيون بين المللي را با قدرت برعهده داشت و
توانست با کمک ساير اعضاء اين فدراسيون را در رديف
فعال ترين فدراسيون ها، و واليبال را در زمره بزرگ
ترين ورزش هاي جهاني درآورد.
◄
اولين دوره مسابقات جهاني واليبال:
اولين مسابقه بينالمللي واليبال بين تيمهاي ملي
دو کشور لهستان و فرانسه ترتيب يافت.
درسال 1949 اولين دوره مسابقات جهاني واليبال براي
مردان در پراگ و درسال 1952 دومين دوره مسابقات
جهاني مردان و اولين دوره مسابقات جهاني زنان در
مسکو برگزار شد.
برنامه اين مسابقات بطور منظم هر چهار سال يکبار
تاکنون در کشورهاي مختلف انجام شده است. در سال
1998 دوره چهاردهم مسابقات جهاني مردان با شرکت 24
تيم و دوره سيزدهم مسابقات جهاني زنان با شرکت 16
تيم در کشور ژاپن انجام يافت. (تيم ملي واليبال
بزرگسالان ايران در اين مسابقات شرکت نمود)
به سبب اهميتي که واليبال در بين ورزش ها به دست
آورد، در سال 1964 مسابقات واليبال مردان و زنان
به برنامه بازي هاي
المپيک توکيو
اضافه شد.
ليگ جهاني واليبال هم که رقابتي جذاب و سالانه بين
تيم هاي مطرح واليبال جهان است نخستين بار در سال
1990 برگزار شد که با قهرماني ايتاليا به پايان
رسيد.
|
