کنيبير
(Conybear) در سال ۱۸۲۲ چينه هاي زغالدار انگلستان را به نام کربنيفر
ناميده است. طول عمر اين دوره از ۳۶۵ تا ۲۹۰ ميليون سال قبل است. رسوبات
مربوط به اين زمان در آمريکا به نام دورههاي ميسيسيپين و پنسيلوانين
نامگذاري شده است. وجود لايههاي زغالدار بيانگر آن است که آب و هواي اين
دوره گرم و مرطوب بوده است. در نتيجه آب و هواي مناسب جنگلهاي انبوه بوجود
آمد. بر اثر بارش فراوان و جاري شدن سيلابهاي عظيم قطعات خرد شده درختان
بوسيله جريان آب در مناطق مختلف تجمع پيدا کرده و سپس به صورت زغال در آمده
است. چون گياهان کربنيفر در آمريکاي شمالي ، سپري ، اروپا و آسيا کاملا
شبيه ميباشند، لذا ميتوان نتيجه گرفت که اختلاف آب و هوايي در تمام سطح
زمين وجود نداشته است.
◄
تقسيمات
کربنيفر :
+
کربنيفر زيرين:
کربنيفر زيرين شامل اشکوبهاي تورنزين (Tournaisian) و ويزئن (Visean)
ميباشد.
+
اشکوب تورنزين:
نام آن
از شيلهاي ناحيه تورني در بلژيک گرفته شده است.
+
شکوب
ويزئن:
شامل آهکهاي
االيتي براکيوپوددار و نامش از ناحيه ويزه (Vise) مشتق شده است.
+
کربنيفر بالايي :
کربنيفر بالايي شامل اشکوبهاي نامورين ، وستفالين و استفانين ميباشد.
+
اشکوب
نامورين (Namurian) :
از رسوبات زغالدار حوضه نامور (Namar) در آردن بلژيک مشتق شده است و
رخسارههاي آن شيلهاي رسي و لايههاي زغالي است.
+
اشکوب
وستفالين:
(Westfalian) اين اشکوب در حوضه فرانسه -بلژيک شامل رسوبات گونتاتيتدار
(Goniatite diadema) است.
+
اشکوب
استفانين:
(Stephanian) به زمينهاي زغالدار ناحيه سنت اتين در فرانسه اطلاق گرديده
است.
◄
فسيلهاي دوره
کربنيفر :
همانطور که اشاره شد رشد و توسعه گياهان در دوره کربنيفر به حداکثر رسيد.
گياهان بازدارنده و نهانزادان آوندي در رسوبات زغال سنگي کربنيفر بر جاي
مانده است.
مهمترين گروههاي نهانزادان آوندي عبارتند از:
پکوتپه ريس که از سرخس هاي حقيقي هستند. در اين گياهان رگبرگ وسط به خوبي
نمايان و رگبرگهاي اطراف ساده بوده و يا دستههاي سه تايي را تشکيل
ميدهند. نوروپتريس قد آن بزرگ و برگهاي آن نيز ممکن است به چندين متر
برسند. برگچهها شبيه به قلب و رگبرگهاي طرفين دو شاخه هستند. اسفنوپتريس ،
برگهاي آن مضرس و گل آذين نيز داراي کيسههاي گرده است. ليپيد و داندرونها
و سي ژيلاريا از گياهان تنومند ديگري هستند که در کربنيفر ظاهر شدند.
کوردائيتها ، از بازدانگاني هستند که در کربنيفر شناخته شدهاند، ارتفاع
اين درخت تا ۴۰ متر ميرسيده است.
علاوه بر فسيلهاي گياهي ، براکيوپودها ، کرينوئيدها و بريوزوئرها نيز از
فسيلهاي مهم اين دوره به شمار ميروند. فوزولينها يکي از ميکروفسيلهاي شاخص
اين دوره هستند. بعضي از موجودات از جمله مرجانها، تابولاتا و
استرماتوپوروئيدها که در دورههاي قبلي قسمت مهمي از ريف هاي مرجاني را
تشکيل ميدادهاند در کربنيفر ناپديد شدند. از تعداد تريلوبيتها نيز در اين
دوره کاسته شده است.
◄
حدود دوره
کربنيفر :
حد
زيرين سيستم کربنيفر با رسوبات دونين بطور ممتد توسط رسوبات دريايي مشخص
است و از نظر بيوستراتي گرافي به نامه تصميم کنگره بين المللي چينه شناسي
کربنيفر (سال ۱۹۳۵) ظهور گونياتيتي به نام Gattendorfa Sabinvoluta مشخص
قاعده کربنيفر است، ولي به نظر ميرسد که بهترين مقطع معرف مرز دونين -
کربنيفر در حوضه رسوبي دينان در اروپاي غربي واقع است. حدود دونين -
کربنيفر با مطالعه ميکروفسيلهاي شاخص از قبيل فرامنيفرا و مخصوصا
کنودونتها نيز امکان پذير است. حد فوقاني اين دوره نيز با ميکروفسيلهاي
شواژرين و دو کفهاي پالئودونتا شناخته شده است.
◄
کوهزاييهاي
مهم از کربنيفر:
در اين
دوره جنبشهاي کوهزايي مهمي بوقوع پيوسته و در نتيجه آن رشته کوههاي
هرسينين تشکيل گرديده است. اين رشته کوهها از آمريکاي شمالي تا نواحي
اورال کشيده شده است. اين کوهزايي باعث تغييرات مهمي در موجودات زنده
گرديده است. چرخه کوهزايي فوق داراي دو جهت است، يکي در جهت شمال غرب -
جنوب شرق به نام آرموريکن (Armorican) و ديگري جنوب غربي - شمال شرقي به
نام وارسيک (Varisque) و هر دو روي هم به نام آرموواريسک معروفند.