از زمان معرفي پردازنده‌هاي Core 2 تاکنون اين پردازنده‌ها توانايي‌هاي فراوان و قابل اطمينان خود را به خوبي به کاربران ثابت کرده‌اند. نمايش بسيار خوب اين پردازنده‌ها سبب شد تا مدت‌ها پيش از عرضه رسمي پردازنده‌هاي جديد Core i7، انتظارات از قابليت‌هاي اورکلاکينگ اين پردازنده‌ها نيز در سطح بالايي باشد. هم اکنون و با گذشت چند ماه از عرضه Core i7، اعداد، ارقام و نتايج اورکلاک اين پردازنده‌ها در گوشه وکنار اينترنت، حاکي از برآورده شدن اين انتظارات است.

قابليت‌هاي اورکلاک Core i7، به دليل پيشرفت‌هاي انجام گرفته در ساخت آنها، نه تنها از Core 2 Douها کمتر نيست، بلکه بيشتر هم مي‌تواند باشد.

جدا از اين، اورکلاک Core i7ها به دليل همين پيشرفت‌ها و تغييرات صورت گرفته در ساختار آنها تفاوت قابل ملاحظه‌اي با Core 2 Douها دارد. در واقع اورکلاک تمام پردازنده‌هاي اينتل تا قبل از عرضه Core i7 شبيه به هم بوده و از يک روش ساده تبعيت مي‌کرد ولي در مورد Core i7ها، روش کار کمي تفاوت کرده و به تفکر و اطلاعات بيشتري نياز خواهيد داشت. ما در اينجا اين تفاوت‌ها را به خلاصه و مختصر برخواهيم شمرد.

◄   براي هميشه با فرکانس مسير(FSB) خداحافظي کنيد!

از سال ۱۹۷۸ تا به امروز، تمام پردازنده‌هاي اينتل توسط مسير FSB، به تراشه پل شمالي متصل مي‌شدند. در اين مهندسي کنترلر حافظه درون تراشه پل شمالي قرار مي‌گرفت. درCore i7ها، اولا مسير FSB حذف شده، ثانيا کنترلر حافظه به درون پردازنده انتقال داده شده است.

بنابراين درون بايوس مادربوردهاي Core i7، ديگر گزينه‌اي به عنوان فرکانس FSB پيدا نخواهيد کرد. در عوض فرکانس جديدتري با نام Base Clock يا bclock معرفي شده که مقدار پيش فرض آن براي تمام مدل‌هاي معرفي شده تا به امروز ۱۳۳ مگاهرتز است.

درون يک پردازنده Core i7 به دو بخش کلي Core شامل هسته‌هاي پردازشي و Uncore شامل ساير قسمت‌ها مثل کنترلر حافظه، حافظه L3 و رابط QPI تقسيم مي‌شود. اين دو بخش داراي فرکانس‌هاي عملياتي مجزا بوده که هر دو فرکانس به فرکانس پايه يا همان base Clock وابسته است. قسمت هسته (Core) داراي يک ضريب فرکانس مجزا است. فرکانس عملياتي اين قسمت از حاصل ضرب اين ضريب در فرکانس پايه به دست مي‌ايد.

به عنوان مثال، فرکانس پردازنده مدل i7-920 که داراي ضريب ۲۰ است از فرمول ۲۶۶۶ =۱۳۳×۲۰ به دست مي‌ايد. داستان ضريب فرکانس باز و يا بسته، در i7ها نيز وجود دارد. در مدل‌هاي عادي يا غير ويرايش فوق‌العاده (non EE)، تنها مي‌توان اين ضريب را کاهش داد در حاليکه در مدل‌هاي EE، امکان افزايش اين ضريب نيز وجود دارد. نتيجه آنکه براي اورکلاک مدل‌هاي غير EE ، تنها راه موجود، افزايش فرکانس پايه بوده در حاليکه براي مدل‌هاي EE، از هر دو روش افزايش ضريب فرکانس و يا افزايش فرکانس پايه و يا هر دو مي‌توان استفاده کرد.

 

◄   حالت Turbo mode

حالت Turbo، يکي از قابليت‌هاي جديدي است که به Core i7ها افزده شده است. اين قابليت، توانايي اورکلاک اتوماتيک پردازنده را در شرايط پردازشي خاص دارد. به طور خلاصه وقتي Turbo mode از داخل بايوس‌ فعال شود، هنگام اجراي نرم‌افزارهاي Single thread، دو واحد و هنگام اجراي نرم‌افزارهاي Double thread( مثل اکثر بازي‌ها)يک واحد به ضريب فرکانس هسته افزوده شده که موجب افزايش فرکانس عملياتي پردازنده مي‌شود.

اين افزايش، به ضريب فرکانس پيش فرض انجام مي‌شود، بنابراين اگر ضريب فرکانس را روي مقداري غير از پيش فرض آن تنظيم کرده باشيد،Turbo mode افزايش را به قدري انجام مي‌دهد تا به مقدار توضيح داده شده در بالا برسد. مثلا براي i7-920 که ضريب فرکانس آن ۲۰ است، حالت Turbo اين ضريب را به ۲۱ يا ۲۲ افزايش مي‌دهد. در صورتيکه ضريب فرکانس اين پردازنده را روي ۱۵ قرار داده باشيد، باز هم در حالت Turbo به ۲۱ يا ۲۲ افزايش خواهد يافت. افزايش ضريب فرکانس توسط Turbo، در مواقعي که هر ۴ هسته پردازشي، داراي بار پردازشي بوده و يا دماي پردازنده بالا است، انجام نخواهد شد.

اگر پردازنده i7 خود را اورکلاک کرده‌ايد و حالت Turbo نيز فعال است، بايد به فرکانس‌هاي عملياتي جديد در حالت Turbo نيز توجه داشته باشيد. اين فرکانس‌ها بايد در محدوده‌اي باشند که پردازنده پايداري خود را حفظ کند. بنابراين با فعال کردن Turbo بايد يک بازنگري کلي در فرکانس پايه و ولتاژ پردازنده داشته باشيد.

 

◄   برون هسته (Uncore): مجزا ولي مرتبط

همانطور که قبلا گفته شد، در در داخل i7ها، به غير از هسته‌هاي پردازشي، ساير قسمت‌ها، "برون هسته" يا Uncore ناميده مي‌شود. برون هسته، داراي ضريب فرکانس مجزا و در نتيجه فرکانس عملياتي مجزا است.فرکانس عملياتي برون هسته از فرمول "ضريب فرکانس برون هسته × فرکانس پايه" به دست مي‌ايد. تمام مواردي که در مورد باز يا بسته بودن ضريب فرکانس قسمت هسته گفته شد براي قسمت برون نيز صادق است. بنابراين در پردازنده‌هايي که ويرايش فوق‌العاده نيستند (non EE)، با افزايش اورکلاک هسته، عملا غير هسته نيز اورکلاک مي‌شود. حال اگر بخواهيد قسمت غير هسته را اورکلاک نکنيد چه بايد کرد؟ پاسخ خيلي ساده است، در کنار افزايش فرکانس پايه، ضريب فرکانس بخش غير هسته را به قدري کاهش دهيد تا فرکانس عملياتي اين بخش به ميزان مورد نظر برسد.

ضريب فرکانس‌هاي پيش فرض بخش غير هسته براي مدل‌هاي مختلف i7ها را مي‌توانيد از جدول موجود پيدا کنيد.

مهمترين نکته هنگام تنظيم فرکانس بخش برون هسته اين است که فرکانس آن، دو برابر فرکانس تنظيم شده براي ماژول‌هاي حافظه باشد. بنابراين اگر فرکانس ماژول‌هاي حافظه را روي ۱۳۳۳ مگاهرتز قرار داديد فرکانس بخش برون هسته بايد روي ۲۶۶۶ مگاهرتز باشد.

 

◄   مسير ارتباطي QPI

مسير ارتباطي QPI، در پردازنده‌هاي Core i7 دقيقا مشابه مسير HT در پردازنده‌هاي AMD است که پردازنده را به تراشه پل شمالي مرتبط مي‌کند.

سرعت اين مسير نيز تابعي از فرکانس پايه است که به صورت" فرکانس پايه × ضريب QPI" تعريف مي‌شود. داستان قابل تغيير بودن يا نبودن اين ضريب فرکانس با ضرايب قبلي کمي متفاوت است اين ضريب در پردازنده‌هاي نسخه EE قابل تغيير ( کاهش يا افزايش) است ولي در ساير مدل‌ها قابل تغيير نيست. بنابراين هنگام اورکلاک يک نسخه غير EE، مثل i7- 920، اگر سرعت مسير QPI از حد مجاز فراتر رفت، چاره‌اي جز کاهش فرکانس پايه نخواهيد داشت چراکه ضريب QPI در اين پردازنده، اصلا قابل تغيير نيست.

تجربه نشان داده که براي مدل‌هاي کنوني i7ها، سرعت مسير QPI بين ۰/۷ تا GT/Sا۲/۷  قابل تحمل و پايدار است.

 

 

◄   ولتاژها را فراموش نکنيد:

در اورکلاک‌هاي حرفه‌اي، تنظيم ولتاژهاي عملياتي، مهم‌ترين رکن حفظ پايداري به حساب مي‌ايد. براي مدل‌هاي کنوني پردازنده‌هاي i7، ولتاژ عملياتي پيش فرض هسته روي ۲/۱ ولت قرار گرفته است. براي خنک‌کننده‌هاي هيستينک و فن معمولي حد توصيه شده افزايش ولتاژ،۴/۱ ولت است. براي افزايش ولتاژ  بيش از اين توصيه مي‌شود از خنک‌کننده‌هاي کاراتري استفاده شود.

قسمت ديگري که ولتاژ آن قابل تغيير بوده، رابط QPI است. ولتاژ پيش فرض اين قسمت ۱/۱ ولت است پيشنهاد مي‌شود براي داشتن يک اورکلاک پايدار، ولتاژ اين قسمت راحداقل به ۳/۱ ولت افزايش دهيد. البته براي پردازنده قدرتمندي مثل مدل i7 965 EE، ممکن است لازم باشد اين مقدار تا ۵/۱ ولت هم افزايش يابد.

ماژول‌هاي حافظه نيز جزو ديگر قسمت‌هايي هستند که ممکن است نياز به افزايش ولتاژ عملياتي داشته باشند. اين افزايش ولتاژ بايد متناسب با فرکانس عملياتي ماژول‌هاي حافظه باشد. بهتر است که ولتاژ عملياتي حافظه‌هاي DDR3 در پلتفرم Core i7 از ۶۵/۱ تجاوز نکند چراکه مي‌تواند به پردازنده سيستم، آسيب جدي برساند.

آخرين نکته نيز به برخي مادربوردهاي مجهزتر تراشه X58 اختصاص دارد. طبق گفته‌هاي اينتل، ضريب فرکانس حافظه و QPI روي پردازنده‌هاي غير EE، قفل هستند. با اين وجود برخي سازندگان مادربورد، با تغييراتي در بايوس محصولات X58 خود، امکان تغيير اين ضرايب را فراهم کرده‌اند که شرايط اورکلاک را بسيار ساده‌تر مي‌کند. هنگام انتخاب مادربورد بد نيست اين موضوع را نيز مد نظر داشته باشيد.