◄  چکيده:

خطايي که دانشمندان و محققين علوم ژئودتيک از آن بعنوان يکي از بزرگترين منابع خطا در مشاهدات GPS(Global Positioning System) و همچنين VLBI(Very Long Baseline Interferometry) ياد مي‌کنند، اثر بخشي از اتمسفر است که آن را اتمسفر خنثي مي‌ناميم. اين بخش از اتمسفر شامل لايه تروپوسفر و استراتوسفر مي‌باشد که از سطح زمين تا ارتفاع حدودا 60 کيلومتري را شامل مي‌شود. اکثرا از اين خطا بعنوان خطاي تروپوسفر نام مي‌برند. اثر اين لايه بر روي امواجي که فرکانس آنها زير 15 GHz مي‌باشد يکسان است. يعني در استفاده از GPS تاثير اين لايه بستگي به فرکانس امواج مورد استفاده ندارد. لذا روش‌هايي که براي حذف خطاي يونوسفر مورد استفاده قرار مي‌گيرد را نمي‌توان براي از بين بردن خطاي تروپوسفر بکاربرد.

تروپوسفر داراي بيشترين اثر بر روي مولفه ارتفاعي مي‌باشد. لازم به ذکر است که اگر طول باز کوتاه ولي اختلاف ارتفاع بين دو ايستگاه زياد باشد، اثر تروپوسفر در روش تفاضلي از بين نمي‌رود. در اين پايان‌نامه اثر اين خطا را در طول بازهاي بلند بررسي مي‌کنيم. اين طول بازها مربوط به پروژه آسيا و اقيانوسيه است که مشاهدات آن در اکتبر سال 1997 بر روي 6 ايستگاه انجام شد. اين مشاهدات بصورت شبانه‌روزي و بمدت ده روز توسط سازمان نقشه‌برداري کشور انجام گرفت. در بررسي اثر تروپسفر آن را به دو بخش تقسيم مي‌کنند: تروپوسفر تر و تروپوسفر خشک. بخش خشک 90 درصد تروپوسفر را تشکيل مي‌دهد.

در اين پروژه براي مدله کردن اين بخش ، از مدلهاي تروپوسفر استاندارد، بهبود يافته Hopfield و Saastamoinen استفاده شده است. مقايسه اين روش با حالتي که از هيچ مدل استفاده نشود، بطور متوسط نشان‌دهنده اختلافي باندازه 1/30 و 0/94 متر در مولفه ارتفاعي دو ايستگاه گيرنده GPS، Maryam و Roze مي‌باشد. اگر چه تروپوسفر تر تنها 10 درصد کل اثر را شامل مي‌شود اما مهمترين بخش را تشکيل مي‌دهد زيرا نمي‌توان اثر آنرا با مدل‌هاي موجود از بين برد. در اين پايان‌نامه اثر تروپوسفر تر با استفاده از اضافه کردن يک پارامتر ثابت در مدل تفاضلي مرتبه دو کاهش داده شده است.

اين متد باعث کاهش RMS وزن‌دار نسبت به حالت‌هاي قبل مي‌شود. ارن کاهش در مولفه ايستگاههاي Maryam و Roze بترتيب 76/97 درصد و 52/49 درصد برآورد شد. اين مقدار ثابت با استفاده از پارامترهاي پردازش تصادفي مانند تابع ساختار بدست آمده است. بدين ترتيب که تابع ساختار براي کليه ايستگاه‌ها در مدت 5 روز محاسبه شد و سپس وريانس‌هاي نويز پردازش تاخير تروپوسفر تر از تابع ساختار محاسبه گرديد و با قرار دادن آن در مدل Random Walk تاخير تروپوسفر تر براي فواصل زماني نيم ساعته بدست آمد.